U PANI MIŁOSIERDZIA (Hiša Marije Pomočnice)
Autor: Ivan Cankar
Scenariusz: Silvan Omerzu
Reżyseria i scenografia: Silvan Omerzu
Muzyka: Bojana Šaljić Podešva
Obsada:
Daša Doberšek, Vesna Vončina, Katja Povše, Lidija Sušnik, Nataša Živković, Tina Vrbnjak
Maruša Kink, Ana Hribar, Olga Kacjan, Draga Potočnjak, Olga Grad, Neda R. Bric, Željko Hrs
Marko Mlačnik, Boris Kos, Špela Dolinšek, Eva Jesenovec
Premiera: 16 października 2005 r.
Czas trwania: 1 godz. 30 min. (bez przerwy)
Teatr Powszechny (ul. Legionów 21)
14 marca 2010 r., godz. 19:00
13 marca 2010 r. po spektaklu spotkanie z twórcami spektaklu poprowadzi Paweł Sztarbowski
Koprodukcja:
Teatr Mladinsko / Ljubljana / Słowenia oraz Stowarzyszenie Sztuki Konj
U Pani Miłosierdzia to spektakl oparty na powieści
Ivana Cankara, najwybitniejszego pisarza słoweńskiego ruchu modernistycznego. Był entuzjastą symbolizmu i dekadentyzmu w literaturze, ale wśród tych zainteresowań znalazł własną, oryginalną drogę twórczą. Z powodu swych poglądów politycznych i domniemanej sympatii dla Serbów był kilkukrotnie aresztowany Pierwszymi znaczącymi utworami Cankara były wiersze i szkice liryczne. Ukazanie się zbiorów wierszy Erotyka (Erotika) i Puchar upojenia (Čaša opojnosti) w 1899 r. uznawane jest za początek słoweńskiej moderny. Cankar jednak szybko zrezygnował z poezji i zajął się wyłącznie tworzeniem prozy. Inspiracje do swoich dzieł czerpał zarówno z życia chłopów, proletariatu i mieszczan, jak i inteligencji słoweńskiej. Przedstawiał w nich proces przenikania kapitalizmu na ziemie słoweńskie.
U Pani Miłosierdzia to przedstawienie o ludzkich losach na granicy życia i śmierci. Przez krytyków nazwane ponadczasowym dziełem pełnym metafor, tęsknot, snów i leków. To porażająca w swej delikatności i estetycznej perfekcji opowieść o degeneracji świata i jego fałszywości. Jest to historia nieuleczalnie chorych dziewcząt czekających na śmierć w odosobnieniu w zakładzie prowadzonym przez siostry zakonne. Dziewcząt doświadczonych trudnymi relacjami z rodzicami, przez swą chorobę naznaczonych i wykluczonych ze społeczeństwa. Ten makabryczny taniec marionetek, masek i przedmiotów jest logiczną kontynuacją poszukiwań Silwana Omerzu na temat połączenia sugestywnej gry aktorskiej i minimalistycznej animacji lalkowej. W przestrzeni teatralnej zlewają się aktorskie i sceniczne przedmioty niczym ożywione rzeźby, które przy akompaniamencie ekspresyjnej muzyki, dopełniają tragedię umierających postaci, ukazanych przez świetnie poprowadzone lalki.
Silvan Omerzu (ur. 1955)
Reżyser, studiował w Ljubljanie i w Pradze (scenografię i lalkarstwo). W pierwszych latach swojej karery współpracował z Ljubljańskim Teatrem Lalek, gdzie realizował pełne czarnego humoru, makabryczne i przez wielu uznawane za nieprzyztowite i niemoralne spektakle dla dorosłych. Po 2000 roku jego teatr nieco złagodniał, jego lalki nabrały bardziej wyrafinowanego i ascetycznego charakteru. A historie, które za pomocą nich opowiada zaczęły dotykać tematów ostatecznych, takich jak magia śmierci, tajemnica stworzenia, doskonałość istoty boskiej czy skomplikowane sieci ludzkich losów. Jego lalki, na pierwszy rzut oka minimalistyczne, są unikalnymi tworami, posłusznymi prowadzącym je aktorom w każdym najmniejsym lemencie swojej konstrukcji. W ich ruchu nie widać wolnej woli, jest za to energia pierwotnego porządku, w którym człowiek nie jest miarą wszechrzeczy, świat oparty jest na prawach natury. Sceny udziałem lalek Omerzu to swoisty mikrokosmos – instalacja, która opowiada o przenikaniu się życia i śmierci.
W 2008 roku Omerzu był gościem Europaliów w Brukseli. Pisano wówczas o nim: „Omerzu łączy wszelkie tworzywa sceniczne, artystyczne i teatralne dotykając w synestetyczny sposób wszystkich zmysłów odbiorcy. Wizualnie i znaczeniowo jego spektakle, instalacje przestrzenne oraz wystawy są dziełami sztuki totalnej: doskonałe estetycznie kryją w sobie wielką, filozoficzną głębię”. Silvan Omerzu to również malarz, rysownik plakacista. Ma na swoim koncie liczne wystawy m.in. Łzy towarzyszącą wsytępom teatru Omerzu w Brukseli.
Teatr Mladinsko jest jednym z najciekawszych europejskich teatrów alternatywnych. Założony jako pierwsza słoweńska profesjonalna scena grająca dla dzieci i młodzieży (dziś znajdująca odzwierciedlenie jedynie w nazwie), szybko urósł do rangi areny wielkich dyskusji artystycznych awangardy drugiej połowy dwudziestego wieku. W latach osiemdziesiątych był ważnym miejscem spotkań słoweńskich intelektualistów i artystów. Był inicjatorem wielu znaczących interdyscyplinarnych poszukiwań artystycznych. Do dziś stanowi laboratorium dla aktorów, reżyserów, choreografów i muzyków. Realizacje teatru Mladinsko cieszyły się ogromnym zainteresowaniem także ze względu na polityczne zaangażowanie i nowatorskie podejście do tworzenia teatru. Obecnie
Teatr Mladinsko gości na najważniejszych festiwalach teatralnych (m.in. w Hamburgu, Belgradzie, Londynie, Moskiwe, Cardiff, Lizbonie, Madrycie, Nowy Jorku). Współpracuje z najwybitniejszymi światowymi artystami. W 2007 roku wraz zrealizował z Janem Fabrem Requiem za metamorfozę, pokazywane z olbrzymim powodzeniem na m.in. na legendarnym Festiwalu Salzburskim.
Teatr Mladinsko przygotowuje kilka premier rocznie, wśród ostatnich jego produkcji znalazły się m.in.: Alicja w krainie czarów, Szeherezada, Roberto Zucco, Panna Julia, Otello, Królowa Margot, Fragile oraz Gilgamesz.
