Dobry Stalin

Właśnie się ukazała najnowsza książka Wiktora Jerofiejewa, Dobry Stalin.

Dobry Stalin to oparte na wątkach autobiograficznych rozliczenie z rzeczywistością sowieckiego imperium lat 50. i 60. XX wieku, swoista Bildungsroman, skandalizująca i chwilami szokująca obyczajowo powieść o dojrzewaniu pod opiekuńczymi skrzydłami "dobrego Stalina" i jego pogrobowców. Swoista perspektywa, z jakiej narrator ogląda ową rzeczywistość - świat ówczesnych notabli życia politycznego (ojciec autora był wysokim funkcjonariuszem radzieckiej dyplomacji) - i jego konfrontacja z egzystencją "szerokich mas społecznych", atmosfera wiecznego lęku i zagrożenia, tworzą pełne wyrazu i wymowne obrazy, stając się jednocześnie manifestacją nieposkromionego indywidualizmu autora.

Ojciec pisarza był tłumaczem dzieł Stalina na język francuski i zajmował wysoką pozycję w partyjnej hierarchii. Został odsunięty od stanowisk i przywilejów dopiero wtedy, gdy syn okazał się „elementem wrogim ustrojowi”. Jerofiejew opisał w tej książce nie tylko swoje „stalinowskie” dzieciństwo, ale też rodzinną mitologię. Dobry Stalin to dramatyczna opowieść o rodzinie, którą podzieliły konflikty XX wieku, ale też opowieść o wartościach, które ostatecznie okazały się silniejsze niż polityka i ideologia. "Pisząc, strasznie się bałem, że moi rodzice się obrażą. I rzeczywiście – obrazili się" – mówił Jerofiejew czytelnikom rok temu w Warszawie, kiedy powieść nie była jeszcze przełożona na polski.

Tytuł Dobry Stalin w Polsce i w Niemczech, gdzie książka już się ukazała, brzmi prowokacyjnie. Według Jerofiejewa Rosjanie odbierają ten tytuł jednak inaczej. „65 proc. rosyjskiego społeczeństwa uważa, że to właśnie ‘dobry’ Stalin uchronił nas przed inwazją hitlerowską. To niezwykły fenomen – Stalin uchodzi za bohatera w kraju, gdzie nie ma rodziny, która nie doświadczyłaby stalinowskich represji. Chciałbym dożyć dnia, kiedy tytuł Dobry Stalin zabrzmi w Rosji prowokacyjnie, ale jakoś nie wygląda na to, abym doczekał” – mówi Jerofiejew.

Wiktor Jerofiejew – prozaik, eseista, badacz literatury. Ukończył studia na wydziale filologicznym Uniwersytetu Moskiewskiego. Jako pisarz debiutował w drugoobiegowym almanachu „Metropol”, którego redakcji był członkiem. Utwory Jerofiejewa ukazały się w przekładach na 27 języków, między innymi na angielski, francuski, niemiecki i polski (Encyklopedia duszy rosyjskiej, Rosyjska piękność).

Pisarz właśnie gości w Polsce. 12 maja w Wirtualnej Polsce obędzie się czat z Wiktorem Jerofiejewem, na który bardzo serdecznie zapraszamy!