– Niestety nie jest to prawda; stworzenie dzieła sztuki, nawet wielkiego, nie gwarantuje wcale (...) stałego posiadania moralnych przymiotów, a nawet inteligencji zdolnej do ustrzegania się przed etycznymi i politycznymi aberracjami. Wielu spośród największych pisarzy ubiegłego wieku było faszystami, jak Luigi Pirandello ; nazistami czy filonazistami, jak wielki Knut Hamsun ; antysemitami wbrew własnej woli, jak autodestrukcyjny i także wspaniały Louis Ferdinand Celine ; stalinistami, jak francuscy pisarze, udający się z oddaniem do Moskwy na „czerwoną mszę” czyli stalinowskie egzekucje swych licznych towarzyszy – podkreślił urodzony w 1939 roku włoski pisarz i germanista.