Polska sztuka na Malta Biennale. O tych wystawach będzie głośno

Malta Biennale powraca w swojej drugiej odsłonie, zaplanowanej od 11 marca do 29 maja. Kierownictwo artystyczne nad wydarzeniem objęła uznana kuratorka Rosa Martínez. Hasło Malta Biennale 2026 to "CLEAN | CLEAR | CUT", które zachęca do refleksji nad potrzebą oczyszczenia współczesnego świata z toksycznych zjawisk i wypracowania nowych perspektyw w dobie globalnych kryzysów. Impreza wyróżnia się nietypowym formatem - sztuka współczesna prezentowana jest w otoczeniu zabytkowej architektury śródziemnomorskiej wyspy.

Tegoroczny festiwal zgromadzi ponad 100 artystów z blisko 40 państw, których prace wypełnią 11 historycznych przestrzeni, m.in. w Valletcie i na Gozo. Wśród 29 pawilonów narodowych i tematycznych Polska zaznaczy swoją obecność wyjątkowo silnie. Rodzima sztuka będzie reprezentowana poprzez dwa duże, niezależne projekty, które na swój własny sposób zinterpretują główny motyw odnowy i oczyszczenia.

Polska znalazła się w elitarnym gronie zaledwie ośmiu państw zaproszonych do stworzenia pawilonu narodowego na Malta Biennale 2026. Organizację tego prestiżowego przedsięwzięcia powierzono Instytutowi Adama Mickiewicza. We współpracy z Galerią Bielską BWA polska ekspozycja zostanie zaaranżowana w zabytkowych wnętrzach Fortu St. Elmo w Valletcie. Publiczność będzie mogła ją zwiedzać od 14 marca.

Sercem polskiego pawilonu będzie wideoinstalacja "Archive of Hesitations" autorstwa Weroniki Zalewskiej, pod opieką kuratorską Ady Piekarskiej. Praca w innowacyjny sposób wykorzystuje format teleturnieju do krytycznej analizy tego, jak współcześnie kategoryzujemy i oceniamy wiedzę. Projekt osadzono w polskim doświadczeniu transformacji ustrojowej lat 90. i 2000., obnażając nasz ówczesny ślepy pęd ku zachodnim modelom sukcesu i bezrefleksyjne zachłyśnięcie się kapitalizmem, często kosztem lokalnej pamięci.

Drugim mocnym polskim akcentem będzie pawilon tematyczny OmenaArt Foundation zatytułowany "Redefining. Polish-Ghanaian Textile Narratives". Zlokalizowana w Zbrojowni Rycerzy w Birgu wystawa zaprezentuje wielkoformatowe instalacje tekstylne. Twórczynie z Polski (Marta Nadolle, Eliza Proszczuk) oraz Ghany (Ernestina Mansa Doku) połączyły w nich historyczne narracje obu państw, odwołując się do wielopokoleniowych tradycji tkackich i uniwersalnych relacji międzyludzkich. Kuratorką jest Natalia Bradbury.

Wystawa tematyczna czerpie inspirację z afrykańskiej filozofii Ubuntu, akcentującej wspólnotowość i wzajemny szacunek, a zarazem przypomina o relacjach polsko-ghańskich rozwijanych od lat 60. XX w. Wizualną stronę tekstylnych ekspozycji dopełni premierowa instalacja dźwiękowa polskiego kompozytora Mariusza Szypury. Odbiór wystawy zostanie dodatkowo wzbogacony o debaty i spotkania z ekspertami.