Grzegorz Turnau o relacji z ojcem. "Dopiero po jego śmierci poczułem wolność"

Grzegorz Turnau rzadko opowiada publicznie o swoim życiu prywatnym. Tym razem zrobił jednak wyjątek. W rozmowie z "Tygodnikiem Powszechnym" artysta po raz pierwszy tak szczerze wrócił do relacji z ojcem, Stefanem Turnauem, wybitnym matematykiem i jednym z najważniejszych dydaktyków tej dziedziny w Polsce.

Choć ojciec przez lata pozostawał dla niego autorytetem, ich relacja nie należała do łatwych. Wspomnienia z dzieciństwa i młodości naznaczone były bowiem nie tylko podziwem, lecz także emocjonalnym dystansem. Dopiero po śmierci Stefana Turnaua w styczniu 2025 r. muzyk zaczął patrzeć na tę relację z zupełnie innej perspektywy.

Rodzina Turnauów od pokoleń związana była ze światem nauki. Wśród jej przedstawicieli znajdowali się fizycy, biolodzy i matematycy. Stefan Turnau należał do grona najwybitniejszych polskich dydaktyków matematyki i był jednym z zaledwie dwóch Polaków z habilitacją w tej dziedzinie.

W takim właśnie środowisku dorastał przyszły autor "Cichoszy". W domu ogromną wagę przykładano do wiedzy, logicznego myślenia i dyscypliny intelektualnej. Ojciec przekazał mu wartości, które - jak sam artysta podkreśla - ukształtowały jego charakter: odpowiedzialność, racjonalizm i konsekwencję.

Matka muzyka, Teresa Turnau, ukończyła orientalistykę. Zrezygnowała jednak z kariery zawodowej, by poświęcić się wychowaniu synów. Mimo to to właśnie ojciec, jak przyznaje artysta, odegrał kluczową rolę w jego formowaniu.

Jednocześnie wartości wyniesione z domu nie zawsze współgrały z jego wrażliwością i artystyczną naturą.

Jednym z momentów, które szczególnie zapisały się w pamięci Turnaua, był wyjazd do Anglii w 1980 r. Stefan Turnau podjął tam pracę nauczyciela matematyki i zdecydował, że jego syn będzie uczył się w surowej, męskiej szkole z internatem. Dla młodego muzyka był to czas wymagający, ale jednocześnie formujący. Właśnie wtedy zaczął coraz wyraźniej szukać własnej drogi i rozwijać zainteresowania muzyczne.

Z perspektywy czasu artysta przyznaje, że doświadczenie to miało duży wpływ na jego dalsze życie. Z jednej strony było konsekwencją decyzji ojca i jego wizji wychowania, z drugiej - okazało się momentem, w którym młody Turnau zaczął budować własną tożsamość.

Po powrocie do Polski Grzegorz Turnau szybko odnalazł się w krakowskim środowisku artystycznym. Dołączył do legendarnej Piwnicy pod Baranami – miejsca, które dla wielu twórców było przestrzenią wolności i artystycznych poszukiwań.

To właśnie tam jego talent mógł rozwijać się na własnych zasadach. Droga artystyczna nie spotkała się jednak z pełną akceptacją ze strony ojca. Jak przyznał w wywiadzie, przez lata miał poczucie, że jego wybory nie są do końca zrozumiane. Nie chodziło przy tym o otwarte konflikty czy dramatyczne spory. Bardziej o subtelny, ale wyraźny emocjonalny dystans.

Turnau wspomina, że nie miał poczucia, iż to, co robi, jest w pełni uznawane przez ojca za coś ważnego i wartościowego. W pewnym momencie dodatkowym doświadczeniem okazało się również to, że ojciec odszedł i założył nową rodzinę.

Jak przyznał artysta, przez ostatnie trzy dekady ich relacja nie była szczególnie bliska. Jednocześnie zaznaczył, że część napięć mogła istnieć przede wszystkim w jego własnych emocjach i interpretacjach.

Prawdziwy przełom przyszedł dopiero po śmierci Stefana Turnaua w styczniu 2025 r. To właśnie wtedy. jak mówi muzyk, rozpoczął się w nim proces porządkowania emocji i rozliczenia z przeszłością. Dopiero po odejściu ojca mógł spojrzeć na ich relację z większym spokojem i dystansem.

Artysta przyznał, że proces ten trwał długo i zakończył się stosunkowo niedawno. Dziś mówi o uczuciu swoistego uwolnienia od ojca. Nie oznacza to jednak braku miłości czy odrzucenia pamięci o nim. Wręcz przeciwnie. Jak podkreśla Turnau, dziś może myśleć o ojcu z czystym, spokojnym uczuciem.

Wcześniej relacja ta była dla niego trudna i naznaczona napięciem. Dopiero po czasie możliwe stało się pogodzenie tych emocji.

Doświadczenia ostatnich miesięcy znalazły również odbicie w jego twórczości. Grzegorz Turnau przyznał w rozmowie z "Tygodnikiem Powszechnym", że nowa płyta powstała w okresie emocjonalnego i egzystencjalnego kryzysu. W tym czasie zdecydował się także skorzystać z pomocy specjalisty.

Jak mówi, przez pół roku uczestniczył w terapii i spotykał się z osobą, którą określa jako kompetentnego rozmówcę. Jednocześnie muzyk podkreśla, że nie chce, by jego prywatne doświadczenia były sensacyjnie interpretowane. Od lat stara się chronić swoje życie osobiste i uważa, że jako artystę obowiązują go wyższe standardy dyskrecji.

Nawet jeśli przeżył trudny okres, nie chce obarczać tym publiczności, która przychodzi na jego koncerty. Jedno jest jednak pewne: śmierć ojca oraz późniejszy proces porządkowania emocji stały się dla Grzegorza Turnaua momentem głębokiej refleksji nad własnym życiem, relacjami i drogą, którą przeszedł.